Podatek VAT – co to takiego i po co?

Podatek VAT i inne

W Polsce mamy całe mnóstwo podatków. Są to między innymi: podatek od towarów i usług, podatek akcyzowy, podatek dochodowy, podatek od pojazdów specjalnych, podatek od olejów opałowych. Szczerze mówiąc, wymienienie ich wszystkich zajęłoby nam lata. Dlatego możemy skupić się tylko na jednej grupie. Mianowicie będzie to podatek VAT.

Co to jest podatek

Zacznijmy od tego, czym w ogóle jest podatek? Podatek to obowiązkowe świadczenie pieniężne pobierane przez państwo lub jednostkę samorządu terytorialnego, bez konkretnego, bezpośredniego wzajemnego świadczenia. Stanowią one zdecydowaną część wpływów do budżetu państwa. Dzielimy je na dwa rodzaje pośrednie, które są nakładane na przedmiot spożycia i w ostatecznym rozrachunku płaci go konsument oraz bezpośrednie, czyli podatki nakładane na majątek podatnika na przykład wcześniej wspomniany podatek dochodowy. Spełniają one wiele funkcji, zaczynając od dochodowej przez regulacyjną, informacyjną kończąc na stymulacyjnej. W funkcjach podatków chodzi głównie o to, że są one jednym z podstawowych źródeł finansowania budżetu państwa oraz nieustannie regulują posiadaną przez podatników wielkość ich majątku. Są także doskonałym instrumentem wywierania wpływów na społeczeństwo. Gdy odpowiednio manewrujemy wysokością stawek podatkowych, nakłaniamy potencjalnych przedsiębiorców do zwiększania inwestycji w swoje działalności gospodarcze lub do ich ograniczenia.

Cechy podatku

Świadczenie, które ma zostać uznane za podatek, powinno posiadać 4 cechy podatku i są to nieodpłatność, przymusowość, powszechność, bezzwrotność. Nieodpłatność, podatnik, płacąc podatki nie może oczekiwać na żaden zwrotny zamiennik pieniężny od jednostki samorządu terytorialnego lub państwa. Przymusowość, czyli każdy obywatel jest zmuszony do uiszczania opłat na rzecz wspomnianych wcześniej instytucji. Powszechność każda osoba fizyczna musi je opłacać. Bezzwrotność podatki w żadnym wypadku nie będą nam zwracane, gdyż to one są źródłem finansowania budżetu państwa.

VAT

Skupimy się jednak na tym podatku. Jest to podatek od towarów i usług. Zapewnia on największe wpływy do budżetu z państwa w porównaniu z innymi podatkami. W Polsce istnieją 4 stawki podatkowe. Stawka podstawowa wynosi 23% od 1 stycznia 2011 rok, obejmuje ona pozostałe towary i usługi niewymienione w kolejnych stawkach. 8% obejmuje roboty budowlano-montażowe, remonty konserwacyjne i tym podobne. Stawka w wysokości 5% przysługuje książkom i czasopismom, inwentarzowi żywemu i produktom rolnym. Natomiast 0% została przeznaczona dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów i eksportu towarów. Niestety, są to jedne z najwyższych stawek podatkowych w Polsce. Dlatego problematyczne jest się przebić nowym przedsiębiorstwom, gdyż prawie 1/4 ich obrotów jest pochłaniana przez podatki.

Jak to wygląda w praktyce?

Podatek VAT — z angielskiego jest Value Added Tax, czyli podatek od wartości dodanej. Mechanizm jego rozliczania jest prosty, do momentu, w którym nie pojawiają się zwolnienia. W zasadzie wygląda to tak, że przedsiębiorca Kowalski planuje założenie budki z zupą pomidorową na ulicy X. Na potrzeby uproszczenia przyjmiemy stawkę 10%. W tym celu rolnik, który zajmuje się uprawą pomidorów, sprzedaje je w pewnej ilości za 100 zł + 10 zł do kolejnej firmy. To przedsiębiorstwo zajmuje się obróbką pomidorów i sprzedaje pomidory za 110 zł + 20 zł + podatek od wartości dodanej 0,1*20. Następnie kolejny podmiot, który zajmuje się przecieraniem pomidorów, za gotowy wyrób płaci 132 zł i z jego wartości dodanej 100 zł nalicza podatek w wysokości 10 zł. Ostatecznie Pan Kowalski dodaje przyprawy i umożliwia dystrybucję towaru, więc dodaje do 242 zł, 150 zł wartości dodanej oraz kolejny podatek w wysokości 15 zł. W tym przypadku konsument płaci 407 zł za porcję zupy pomidorowej. Jest to najprostszy mechanizm, jaki występuje obecnie na rynku. Najważniejszym elementem tego podatku jest fakt, że jest naliczany on od wartości dodanej.